site templates free download



MAKALELER

Psikiyatri/ Yetişkin
Bipolar Bozukluk ve Sosyal Ritim Düzenleme Terapisi

Bipolar Bozukluk ve Sosyal Ritim Düzenleme Terapisi

Bipolar Bozukluk ve Sosyal Ritim Düzenleme Terapisi

        Doktoralı taksi şoförleri, süpermarkette tezgâhtar olarak çalışan muhasebe uzmanları, ODTÜ mimarlık mezunu, evinde matematik dersi veren, üniversite eğitimlerine rağmen işi olmayan insanlar, lityum aldığını fark eden başhemşire tarafından kovulan hemşireler...

Bu kişiler yaşam boyu görülme sıklığı yaklaşık %1 olan kadın ve erkekte aynı oranda görülen geç ergenlik ya da 20' li yaşların başlangıcında ortaya çıkma eğiliminde olan, hastalığın ilk döneminden ortalama 10 yıl sonra bir profesyonelden doğru tanıyı alabilen, aşırı özgüven artışı, büyüklenme (Sanrı düzeyine " Evliya, Peygamber, ALLAH vb. gidebilen"), 2 saat uykuyla sabah yüksek enerji, artmış cinsel istek, hareketlilik, sürekli düşünce gelmesi, konuşmada artış, kötü sonuçlarına rağmen zevk verici etkinliklere katılma, aşırı para harcama ile giden MANİ/ HİPOMANİ dönemi veya enerjide / istekte azalma, zevk alamama, mutsuzluk, iştah, kilo, uyku artışı veya azalması, dikkatini toparlamakta, hatırlamakta ve karar vermekte zorluk, azalmış benlik değeri ve ölüm ya da intihar düşünceleri gösteren “ Depresyon ” la seyreden Bipolar (İKİ UÇLU) Tip I , hipomani ve depresyonla seyreden Bipolar Tip II hastalarıdır.

Genellikle duygudurum düzenleyici lityum, valproik asit, lamotrijin, karbamazepin, oxkarbamazepinler. Antipsikotikler, antidepresanlar ve EKT tedavide kullanılıyor. Fakat hasta ve yakınlarının en merak ettiği konular iki uçlu bozuklukla ilişkili psikososyal konular hakkında ne yapabilecekleridir.

Bu yazının konusunu oluşturan Sosyal Ritim Düzenleme Terapisi – Kişiler arası ilişkiler terapisinin temel bileşenlerine dayanmaktadır. Önce hastanın geçmiş öyküsünü almak, bozukluk hakkında hastayı eğitmek, duygudurum belirtilerine müdahale etmek, hastanın yaşamındaki kişilerarası alanı öğrenmek ve bunun duygudurum bozukluğuyla ilişkisini anlamak ve varolan kişilerarası ilişki problemlerini iyileştirmeye çalışıp, yenilerinin oluşumunu önlemek.. Bu yöntem kişilerarası psikoterapiden farklı olarak hastanın yaşamındaki sosyal ritim ya da rutinlere odaklanan çok sayıda davranış uyarlama bileşeninin eklenmesini içermektedir.

Bipolar ve depresyonda; Sirkadyen ritimlerde bir bozulma mevcuttur. Yani vücut saatinde bir düzensizlik meydana gelir. Vücudun zaman ayarlayıcı ya da zaman tutucu- metronom gibi sosyal zeit geberlerin kaybı ya da yeni hastalık dönemlerinin oluşmasına yol açan zaman bozucu (zeitstörerler)’ ların görülmesidir. Bu kişilere sosyal ritimlerini kurma konusunda yardımcı olmak için zaman çizelgeleri ve izleme planları yapılabiliyor. Bu kişilere çözümlenmemiş bir yasın çözümlenmesi, temel bir yaşam rolüne geçişi kolaylaştırmak, diğer önemli kişiler arasında ki bir rol anlaşmazlığını çözmek, ayrıca sağlıklı benliğin kaybının yarattığı yası çözümlemek için çalışma yapılıyor. Bu şekilde hastalıklarını daha çabuk kabullenmelerini sağlayıp, tedavi uyumunu özellikle zor vakalarda arttırmaya çalışılıyor.

Bu hastalara Sosyal Ritim Metriği uygulamasıyla günlük rutinleri ve bunların duygudurum üzerine olan etkileri gösterilir. Buradaki müdahalenin en temel noktası iyi bir uyku düzenine sahip olmayı sağlamaktır. Sirkadyen rutinlerdeki (uyku vb.) bozulmaların hastalık dönemlerinin öncülü ve sürdürücüsü olabileceğini gözden geçirmek ve hatırlamak önemlidir.
İki uçlu bozukluk tedavisinde psikoterapi eklenmesi tutarlı bir şekilde tek başına ilaç kullanımından daha iyi sonuçlara yol açmaktadır. Bu terapilerin ortak yönü, ortak çekirdek stratejileri vardır. En öne çıkarılan psikoeğitim ve kişisel duygudurum tabloları (mood chart) kullanmalarıdır.

Bipolar Bozuklukta Önerilen Psikoterapiler
Kişilerarası Sosyal Ritim Terapisi ( KİPT- SRT )
Bilişsel Davranışçı Terapi ( BDT )
Bireysel ya da Grup Psikoeğitimi
Aile Terapisi

Tüm psikoterapi çalışmalarında psikoterapi tamamlayıcı olarak kullanılmıştır.
BİPOLAR duygudurum bozukluğuna sahip bireylerin özellikle vardiyalı çalışma konusunda sıkıntıları vardır. Vardiyalı çalışmayla bipolar bozukluk tetiklenmektedir. Bu yüzden işverenlere bu konudaki fikirlerimizi belirtmemiz gerekmektedir.

Özetle bu terapiyle birlikte uyku düzeninin sağlanması ve sosyal ritimlerinin düzenlenmesiyle ve kişilerarası ilişki sorunlarının çözülmesine ve destek sistemlerinin arttırılmasına yardımla bipolar bozukluğun başlaması ve başlayanında düzelmesi sağlanmaktadır. İlaç tedavisine ek psikoterapilerin tedaviye eklenmesi daha iyi biyopsikososyal iyileşmeyi sağlar.

Kaynak : ( Bipolar Bozukluğu Tedavi Etmek – Kişilerarası ve Sosyal Ritim Terapisi Rehberi / Ellen Frank)
( KİPT – SRT Ders Slaytları)

Yetişkin Psikiyatri

YAZAR BİLGİLERİ

Uzm.Dr. Recep DEMİRER 
Yetişkin Psikiyatri

Address                 

Barış Mah. Samsun Cad. REA İş Merkezi No:37/A
(Beylikdüzü Fiat/ Birmot arkası)
Beylikdüzü - İSTANBUL

İletişim

Email: info@rubisaglik.com
Telefon: (0212) 872 82 92
                (0212) 872 60 61
Cep       : 0 530 321 65 25
Faks      : (0212) 871 20 21